ورود یا عضویت
1606
میراث جهانی یونسکو , فهرست آثار ملی ایران

نیایشگاه چغازنبیل، اولین اثر ثبت شده ی ایران در لیست میراث جهانی یونسکو، بدون شک یکی از منحصر به فرد ترین سازه های دست بشر است. این اثر که در سال 1979 وارد لیست جهانی یونسکو شد قدمتی چند هزار ساله دارد.

در ادامه با نوین تراول همراه باشید تا بیشتر در مورد این اثر تاریخی صحبت کنیم.

چغازنبیل

تاریخچه چغازنبیل

بیش از سه هزار سال است که شهر مقدس ایلامی دوراونتاش که امروزه چغازنبیل نامیده می شود در میان فلات وسیعی واقع در استان خوزستان کنونی، در جنوب غربی ایران، یکه و تنها با شکوه تمام پابرجاست. 

با وجود اینکه چغازنبیل در نزدیکی شوش، پایتخت معروف باستانی واقع شده، چند صباحی بیش نیست که این محوطه شگفت آور کلید اسرار خود را به باستان شناسان سپرده است. چغازنبیل به عنوان عالی ترین اثر باقی مانده از فرهنگی شناخته شده است که زمانی تمدن بزرگ ایلامی به شمار می آمد. در سال 1979 میلادی چغازنبیل در فهرست میراث جهانی ثبت شد و از سال 1998 یونسکو طرح وسیعی جهت حفاظت مجموعه پیاده کرد. 

بعد از کاوش های وسیعی که در این منطقه توسط تیم های باستان شناسی انجام شد اسناد و مدارک بسیاری از تمدن ایلام بدست آمد. دست نوشته های به دست آمده بر روی الواح گلی حاکی از این است که از اواخر هزاره چهارم قبل از میلاد، تمدنی که امروز با عنوان پرتو ایلامی شناخته می شود، در این منطقه شکوفا بوده است. این دوره فرهنگ و زبان ایلامی پیشرفتی شگرف داشته است به طوری که زبان ایلامی به طور گسترده در نوشته های رسمی به کار گرفته می شده است. ظریف ترین آثار هنری مثل ظروف شیشه ای و آجرهای معروف با لعاب چند رنگ از این دوره باقی مانده است. در همین دوره است که پادشاه قدرتمند ایلام، اونتاش ناپیریشا شهر مقدس چغازنبیل را احداث کرد.

محوطه چغازنبیل

بنای شهر مقدس مصادف با دوران چهل ساله ی سلطنت پادشاه اونتاش ناپیریشا، در اواخر قرن چهاردهم پیش از میلاد بود. علاوه بر زیگورات که در مرکز شهر سر به آسمان کشیده بود، چغازنبیل از وجود چندین کاخ و معابد متعدد دیگر که تماما وقف پرستشگاه ایلامی بودند نیز بهره می برد.

بنای تاریخی چغازنبیل

معماران چغازنبیل از مصالح ساختمانی سنتی منطقه که همیشه در دسترس است، یعنی خاک استفاده کرده اند. خشت خام که بیشتر از مصالح دیگر مورد استفاده قرار گرفته است به شکل های مختلف در این سازه استفاده شده است.

نیایشگاه چغازنبیل

مشخصات معماری 

بررسی هایی که در محوطه باستانی صورت گرفته است، خصوصیت های معماری قابل ملاحظه ای را آشکار می کند که حاکی از چیره دستی معماران ایلامی می باشد. پلکان های وسیع، ایوان ها، طاق های ورودی، بناها، کوره ها و مقابر از جمله شگفتی های معماری این محوطه هستند. شبکه جالب آبرسانی چغازنبیل نیز نمونه دیگری از قدرت معماران ایلامی می باشد. برخی از باستان شناسان بر این باورند که مهندسین ایلامی کانال طویلی بین کرخه و شهر مقدس حفر کرده بودند تا آب شهر را تامین کنند. در فضای داخلی زیگورات نیز شبکه زه کشی ایجاده کرده بودند که آب باران را به طبقات تحتانی هدایت می کرده است.

معماری چغازنبیل

ویژگی های منحصر بفرد این نیایشگاه به قدری زیاد است که کتاب های متعددی در خصوص آن چاپ شده است. تلاش ما بیان ویژگی های کلی این زیگورات و آشنایی با اولین اثر ثبت شده در لیست میراث فرهنگی یونسکو بود. 

در مطالب بعدی تمامی آثار ثبت شده ایران را به اختصار بررسی می کنیم. 

منبع: کتاب شهر مقدس و پر شکوه از سایت یونسکو

سایر نظرات

نظر خود را ثبت کنید