ورود یا عضویت
1606
میراث جهانی یونسکو , فهرست آثار ملی ایران

تخت سلیمان، چهارمین اثر ثبت شده ی ایران در لیست میراث جهانی یونسکو با قدمتی بیش از سه هزار سال، یکی از منحصر به فرد ترین جاذبه های گردشگری ایران است که باستان شناسان بسیاری در مورد آن تحقیق کرده اند. این محوطه که در استان آذربایجان غربی واقع شده است همچنان رازهای بسیاری دارد که پژوهشگران موفق به کشف آن نشده اند.

در ادامه با نوین تراول همراه باشید تا در مورد این اثر ثبت شده ی جهانی اطلاعات بیشتری کسب کنیم.

آثار باستانی ایران

تخت سلیمان نام محوطه ای تاریخی در 45 کیلومتری شمال شرق تکاب است که حدودا 12 هکتار وسعت دارد. در این محوطه بقایای بناهایی از دوره های مختلفی مثل مانایی، هخامنشی، اشکانی، ساسانی، ایلخانی و ... دیده می شود که در پیرامون دریاچه ی تخت سلیمان به جا مانده اند. این محوطه در دوره ساسانیان، مهم ترین پایتخت این سلسله به شمار می رفت و در متون مذهبی، تاریخی و ادبی ایران باستان و اسلامی اشاره‌ های متعددی به این پایتخت ساسانی شده است.

مهم ترین اثر به جا مانده در این محوطه آتشکده ی آذرگشنسب است که زمانی پراهمیت ترین بنای این مکان بوده است. تخت سلیمان در دوران ساسانی اهمیتی بسیار زیاد داشته است، بطوریکه می توان آن را با اهمیت تخت جمشید برای هخامنشیان مقایسه کرد. در آن دوران بزرگ ترین مرکز اجتماعی و آموزش دینی محسوب می شده و نقش کلیدی در حیات سیاسی و دینی حکومت ساسانیان داشته است.

بخش دیگری از بناهای این محوطه نیز مربوط به 700 سال پیش و دوران ایلخانی می باشد. پادشاهان مغول در این دوران از تخت سلیمان بعنوان پایتخت ییلاقی و تابستانه ی خود استفاده می کردند و به همین علت بناهایی را با توجه به نیاز خود به مجموعه اضافه کرده اند.

تخت سلیمان، یکی از مهم ترین بناهای باستانی

ثبت جهانی تخت سلیمان

پرونده ی ثبت جهانی تخت سلیمان در سال 1380 گشوده شد و دو سال بعد به عنوان چهارمین اثر ثبت شده ی ایران در لیست جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسید. این سایت باارزش تاریخی اولین اثری بود که پس از انقلاب اسلامی به ثبت جهانی رسید و راهگشای ثبت آثار بعدی ایران شد.

تخت سلیمان، زادگاه سحرآمیز زرتشت

آتشکده ی آذرگشنسب

تخت سلیمان از قسمت های بسیاری از جمله حصار، دروازه ها، ایوان خسرو، معبد آناهیتا، دهلیز تخت سلیمان، بناهای دوران ایلخانی و ... تشکیل شده است که ما قصد داریم در این قسمت از مهم ترین بخش این مجموعه یعنی آتشکده ی آذر گشنسب صحبت کنیم.

این بنا بهانه ای برای ساخت بقیه ی اعضای مجموعه شده است. آذر گشنسب به معنای آتش اسب نر یا آتش جهنده است و به عنوان مهم ترین آتشکده ی ایران در دوران ساسانی و ثروتمندترین معبد روزگار خود از آن یاد می شود. این آتشکده کمک بسیاری به پژوهشگران در خصوص ساختار آتشکده ها کرد. پیش از کاوش در تخت سلیمان باستان شناسان تصور می کردند که بنای آتشکده ها از چهار طرف باز بوده است اما با بررسی این آتشکده متوجه شدند که در آن زمان این باور رواج داشته است که نور خورشید نباید به آتش مقدس بتابد به همین علت بناهای آتشکده را با سقف گنبد چهار طاقی می ساخته اند. چهار طاقی تکنیکی در معماری است که بنای مربع یا چند ضلعی را با تکنیک معماری به طرحی مدور در گنبد متصل می کنند.

آتشکده ی آذرگشنسب

باورهای افسانه ای درباره ی تخت سلیمان

تخت سلیمان در باور بسیاری، محل تولد زرتشت به حساب می آمده و وجود آتشکده ی آذرگشنسب به عنوان مهم ترین معبد ساسانی می تواند مهر تاییدی بر این باور نیز باشد. آتش این آتشکده در دوران حیات ساسانی به مدت 700 سال روشن نگه داشته شده است تا به عنوان نماد اقتدار آیین زرتشت محسوب شود.

از سوی دیگر برخی معتقدند این شهر محل نگهداری جام مقدس مسیح بوده است که در آخرین شب حیاتش از آن می نوشد. اگرچه هنوز اثری از این جام که به گرال معروف است در تخت سلیمان یافت نشده است.

باوری عامیانه نیز وجود دارد که این شهر را محل سکونت سلیمان نبی می دانند و به دستور پیامبر خدا نیروهای فرازمینی سازه هایی عظیم را در آن بنا کرده اند که از عهده انسان خارج است.

تخت سلیمان در کجای ایران قرار دارد

با وجود تمام نام های متفاوتی که بر روی این شهر گذاشته شده امروزه تنها نام تخت سلیمان باقی مانده است. اگرچه می توان دلیل آن را به حمله ی اعراب و جلوگیری از تخریب آثار ایران نسبت داد. همان گونه که در تاریخ آمده است در زمان حمله ی اعراب، آنها سازه های مربوط به ادیان دیگر را از بین می بردند.

 

سایر نظرات

نظر خود را ثبت کنید