ورود یا عضویت
1606
میراث جهانی یونسکو , فهرست آثار ملی ایران

گنبد سلطانیه، هفتمین اثر ثبت شده ی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو، عنوان بزرگ ترین گنبد جهان را به همراه دارد. این اثر تاریخی که یادگار دوران ایلخانی است، از حیث معماری شاهکاری بی نظیر محسوب می شود.

نوین تراول قصد دارد در این مقاله شما را با این اثر تاریخی بیشتر آشنا کند.

گنبد سلطانیه

آشنایی با گنبد سلطانیه، بزرگ ترین گنبد آجری جهان

این بنای تاریخی که در شمال غرب ایران و در شهر زنجان واقع شده، روزگاری در قلب شهر سلطانیه پایتخت ایلخانان مغول بوده است. سلطان محمد خدابنده که به اولجایتو نیز معروف است برای ساخت این گنبد از نیروهای بسیاری کمک گرفته است. ارتفاع این گنبد فیروزه ای 5/48 متر است و کاشی های معرق کاری شده ی آن چشمان هر بیننده ای را خیره می کند.

گنبد سلطانیه زنجان

پیشینه ی ساخت گنبد سلطانیه

این گنبد در سال 703 هجری به دستور سلطان محمد خدابنده ساخته شد. طراحی این گنبد هشت ضلعی بر عهده ی شیخ فضل الله همدانی، وزیر محبوب ایلخانان بوده است که با کمک سه هزار کارگر، به مدت ده سال ساخته شده و تزئینات آن به تنهایی سه سال زمان برده است.

پیشینه ساخت گنبد سلطانیه

معماری گنبد سلطانیه

معماری این بنا به سبک آذری ساخته شده است و اگر بگوییم باشکوه ترین ساختمان به سبک آذری، سلطانیه است، بدون شک اغراق نیست.

این بنا شامل 8 ایوان و 8 مناره است که گفته می شود از 8 در بهشت در ساخت آن الهام گرفته شده است.

این بنا در دو مرحله تزئین شده است: مرحله ی اول تزئینات همراه با آجر و کاشی بوده است اما چند ماه پس از آن به دلایلی نامعلوم سلطان محمد دستور پوشاندن آنها را می دهد و بنا مجددا با اندود گچ تزئین می شود.

گنبد سلطانیه دارای سه بخش اصلی ورودی، تربت خانه و سردابه است.

معماری گنبد سلطانیه

چرا گنبد سلطانیه ساخته شد؟

سلطان محمد خدابنده، ملقب به اولجایتو، زندگی مذهبی پیچیده ای داشته است. آنطور که در منابع تاریخی ذکر شده این فرد دین خود را چند بار تغییر داده است. داستان ساخت گنبد سلطانیه مربوط به زمانی است که سلطان محمد هنوز مسلمان نشده بود، اما در سال های واپسین ساخت این بنا به زیارت مرقد حضرت علی (ع) و امام حسین (ع) رفت و پس از آن مذهب شیعه را برای خود برگزید و تصمیم گرفت قبر حضرت علی (ع) و همچنین 14 معصوم را به سلطانیه منتقل کند.

اگرچه این ایده ی سلطان محمد هیچ گاه عملی نشد اما در ساخت بنای سلطانیه تاثیر بسیاری گذاشت. پس از اینکه سلطان محمد با مخالفت های بسیار علمای دینی روبرو شد، ایده ی ساخت گنبد سلطانیه مجدد به حالت قبلی، یعنی آرامگاه اولجایتو بازگشت.

شهر سلطانیه و علت ساخت آن

سلطانیه در زمان حکومت سلطان محمد، پایتخت ایلخانان مغول بود. پیش از آن، این شهر وجود خارجی نداشت و به دستور سلطان محمد خدابنده احداث شد. این شهر پس از مرگ سلطان نیز رونق خود را از دست داد و متاسفانه امروزه بقایای چندانی از آن باقی نمانده است اما گنبد سلطانیه به دلیل شگفتی های معماری بیش از اندازه اش همچنان در محوطه خودنمایی می کند.

سایر نظرات

نظر خود را ثبت کنید